Fiscaal partnerschap bij uit elkaar gaan met een koophuis

Als een relatie eindigt, gaat de eerste aandacht naar de grote vragen: wie blijft er wonen en hoe regelen jullie de hypotheek? Toch speelt er een laag die veel mensen pas ontdekken bij de belastingaangifte. Denk aan de renteaftrek die verandert, en aan je fiscaal partnerschap dat niet zomaar stopt. In deze blog nemen we die kant rustig met je door.

Wil je eerst het brede overzicht met blijven wonen, de hypotheek overnemen, je partner uitkopen of de overwaarde verdelen? Lees dan onze eerdere blog over uit elkaar gaan met een koophuis. Deze blog gaat dieper in op één onderdeel: de fiscale kant van de hypotheek.

De scheidingsregeling: tijdelijk renteaftrek voor wie vertrekt

Normaal geldt: je mag alleen hypotheekrente aftrekken voor de woning waarin je zelf woont. Bij een relatiebreuk bestaat hierop een uitzondering, de scheidingsregeling.

Verlaat je de gezamenlijke woning, maar blijf je mede-eigenaar en betaal je mee aan de hypotheek? Dan mag je jouw deel van de hypotheekrente nog maximaal 24 maanden blijven aftrekken. Die termijn van twee jaar begint op het moment dat je de woning definitief verlaat. Er gelden wel voorwaarden:

• Je ex blijft in de woning wonen als hoofdverblijf, en

• De rente drukt daadwerkelijk op jou, je betaalt dus echt mee.

Koop je binnen die twee jaar zelf een andere woning, dan kun je onder voorwaarden voor beide woningen renteaftrek krijgen. Is de termijn van 24 maanden voorbij en is er nog niets geregeld? Dan verhuist jouw aandeel in beginsel naar box 3 en vervalt de aftrek. Regel de verkoop of overname daarom op tijd.

Fiscaal partnerschap stopt niet vanzelf

Of je die renteaftrek samen mag verdelen, hangt af van je fiscaal partnerschap. En daar zit een valkuil: veel mensen denken dat dit partnerschap verdwijnt zodra ze uit elkaar zijn. Ben je getrouwd of heb je een geregistreerd partnerschap, dan eindigt het fiscaal partnerschap pas als aan twee voorwaarden tegelijk is voldaan:

• Er is een verzoek tot echtscheiding of scheiding van tafel en bed ingediend, en

• Jullie staan niet meer op hetzelfde adres ingeschreven in de Basisregistratie Personen (BRP).

Zolang je aan één van beide voorwaarden nog niet voldoet, blijven jullie voor de Belastingdienst fiscale partners. Dat betekent dat je bepaalde inkomsten en aftrekposten, zoals de hypotheekrente, samen moet verdelen. In het jaar waarin jullie uit elkaar gaan, mag je er zelfs voor kiezen om het hele kalenderjaar nog als fiscale partners te worden gezien. Dat kan gunstig uitpakken, maar het vraagt wel om een bewuste keuze.

Het eigenwoningforfait loopt door, ook na je vertrek

Zolang de scheidingsregeling loopt, telt de woning fiscaal nog als jouw eigen woning. Daar hoort ook het eigenwoningforfait bij: een bedrag dat je bij je inkomen moet optellen. Voor de meeste woningen is dat in 2026 0,35% van de WOZ-waarde, tot een WOZ-waarde van € 1.350.000. Ligt de waarde daarboven, dan geldt over het meerdere een tarief van 2,35%.

De partner die vertrekt, geeft gedurende die 24 maanden dus zijn of haar aandeel in het eigenwoningforfait op, ook al woont diegene er niet meer. Dat lijkt tegenstrijdig, maar het past bij de tijdelijke aftrek die je ervoor terugkrijgt.

Wil je weten wat een relatiebreuk concreet betekent voor jouw hypotheek en maandlasten? Onze adviseur voert een vrijblijvende hypotheekcheck voor je uit, zodat je weet waar je aan toe bent.

De bijleenregeling: let op je overwaarde

Verkoop je de woning of word je uitgekocht, dan komt vaak overwaarde vrij. Fiscaal heet dit de eigenwoningreserve. De Belastingdienst gaat ervan uit dat je die overwaarde opnieuw in een koopwoning steekt. Doe je dat niet volledig, dan mis je over dat deel de hypotheekrenteaftrek.

Voor deze bijleenregeling geldt een termijn van drie jaar:

• Koop je binnen drie jaar een nieuwe woning, dan verwacht de Belastingdienst dat je de reserve daarin investeert, en

• Gebruik je de reserve niet, dan vervalt deze na drie jaar.

Gaan jullie uit elkaar, dan wordt de eigenwoningreserve verdeeld naar rato van ieders aandeel in de gemeenschap. Dat aandeel bepaalt hoeveel ruimte je straks overhoudt voor renteaftrek op een volgende woning.

Waarom het loont om dit vooraf te bespreken

De losse regels lijken overzichtelijk, maar ze grijpen op elkaar in. Het moment van indienen, de datum van uitschrijving en de keuzes rond de aftrek bepalen samen wat je betaalt. Kleine verschillen in timing kunnen zo tot een naheffing leiden. Achter al die regels staat bovenal jouw persoonlijke situatie. Door dit vroeg te bespreken, voorkom je verrassingen achteraf.

Even sparren over jouw situatie?

Denk je na over uit elkaar gaan met een koophuis en wil je grip op de fiscale kant van je hypotheek? Onze adviseurs denken graag met je mee. Je vindt Summa Adviesgroep onder meer in Horst, Roermond en Panningen, en misschien zit er wel een vestiging dichter bij je in de buurt. Maak eenvoudig online een afspraak of laat via het contactformulier je gegevens achter, dan nemen we contact met je op.